Ο Πρόεδρος Τραμπ στην «φάκα» του ουκρανικού και του μεσανατολικού;

Ο Πρόεδρος Τραμπ στην «φάκα» του ουκρανικού και του μεσανατολικού;

Ο Πρόεδρος Τραμπ εξελέγη Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής παρουσιάζοντας την «ατζέντα Τραμπ για την αμερικανική εξωτερική πολιτική». Αποκρυσταλλώθηκε πρόσφατα σε ένα συνεκτικό κείμενο μόλις το Νοέμβριο του 2025: National Security Strategy of the United States of America. Μάλιστα άσκησε δριμεία κριτική στην εξωτερική πολιτική του “creepy John”, προκατόχου του πρώην Προέδρου Τζον Μπάϊντεν, που ενέπλεκε «χαζά» τις ΗΠΑ σε αχρείαστους πολέμους, αποπροσανατολίζοντας την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ από την υπηρεσία των αμερικανικών συμφερόντων και υπέρ μίας «θολής» “WOKE” παγκόσμιας «προοδευτικής» (αριστερής υπονοούσε η ρητορική του) φιλελεύθερης «στηριγμένης σε κανόνες» διεθνούς τάξης. Διακήρυττε την εποχή Τραμπ στην Αμερικανική Εξωτερική Πολιτική. Οι ΗΠΑ δεν θα εμπλέκονταν σε επιχειρήσεις «αλλαγής καθεστώτων» και «χαζούς» πολέμους. Σε αυτή την πολιτική των προκατόχων του, του «κατεστημένου», εντόπιζε αιτίες της υποχώρησης της συγκριτικής ισχύος των ΗΠΑ στον κόσμο. Η Αμερικανική Εξωτερική Πολιτική θα έθετε «πρώτα τις ΗΠΑ» και θα εγκαθιστούσε την Αμερική ξανά στο βάθρο του Μεγαλείου της (Make America Great Again). Ο Πρόεδρος Τραμπ υποσχέθηκε στους ψηφοφόρους του να μην εμπλακούν ξανά, υπό την Προεδρία του, οι ΗΠΑ, σε «χαζούς μακρινούς πολέμους», να τερματίσει με την προσωπική του παρέμβαση, δυναμισμό και ακτινοβολία συγκρούσεις στην Μέση Ανατολή και στην Ουκρανία, ώστε οι ΗΠΑ να μπορέσουν απερίσπαστες να ασχοληθούν και περιορίσουν την Κινεζική ισχύ, που αυξάνει με ραγδαίους ρυθμούς. Η Κίνα είναι ο πραγματικός ανταγωνιστής. Στην ανάσχεση της λοιπόν θα πρέπει να επικεντρώσουν οι ΗΠΑ. Υπόσχονταν, για παράδειγμα, ότι σε μία βδομάδα θα έλυνε το ουκρανικό ζήτημα φέρνοντας την πολυπόθητη Ειρήνη. Ότι θα ήταν ο πλέον ειρηνόφιλος Πρόεδρος των ΗΠΑ. Αγανακτούσε που η επιτροπή των βραβείων Νόμπελ δεν του χορήγησε το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης που αυτονόητα «δικαιούται». Μόλις τον προηγούμενο Ιούνιο, ο Πρόεδρος Τραμπ θριαμβολογούσε, σε παγκόσμια μετάδοση, για τα συντριπτικά πλήγματα που επέφερε στο Ιράν και το πυρηνικό του πρόγραμμα, φέρνοντας και την λήξη του πολέμου των 12 ημερών. Προφανώς ήταν ειλικρινά ευτυχής που έληξε ο πόλεμος. Φαινόταν. Το ίδιος προσπάθησε με την Γάζα καταβάλλοντας φιλότιμες προσπάθειες, υιοθετώντας ρηξικέλευθες μεν αποτελεσματικές δε για την σχετική έστω λήξη της σφαγής, έλλειψης τροφίμων νερού κλπ στη Γάζα πολιτικές από το Γάζα real estate, την Ριβιέρα της Μεσογείου(!), έως το πολυμερές (με … πληρωτέο εισιτήριο) Συμβούλιο της Γάζας. Ο ΥπΕξ των ΗΠΑ εξηγεί τους λόγους αυτής της, κατά αρχήν δύσκολα συμβατής με την προηγούμενη ρητορική (και πρακτική του Προέδρου Τραμπ) αμερικανικής επίθεση. Αναφέρει λοιπόν ο κος Ρούμπιο τους λόγους που οδήγησαν τον Πρόεδρο Τραμπ στην επίθεση στο Ιράν ΤΩΡΑ. Και ο λόγος, κατά τις δημόσιες δηλώσεις του αμερικανού ΥΠΕΞ, είναι ο περιορισμός των αμερικανικών απωλειών, καθώς, εάν επιτίθονταν στο Ιράν «άλλοι», οι ΗΠΑ θα δέχονταν πρώτοι τα ιρανικά αντίποινα και έτσι θα είχαν μεγαλύτερες απώλειες. Ενώ χτυπώντας πρώτοι οι ΗΠΑ, περιόρισαν προφανώς τις ιρανικές δυνατότητες αντιποίνων και προειδοποίησαν τις δυνάμεις τους, περιορίζοντας τις αμερικανικές απώλειες. Όπως και να έχει το θέμα όμως, για τον κόσμο, την ιστορία και τους αμερικανούς ψηφοφόρους, παραμένει το γεγονός ότι, την απόφαση της επίθεσης εναντίον του Ιράν, την έλαβε ο Πρόεδρος Τραμπ. Η εξαπόλυση της αμερικανικής (μαζί και ισραηλινής) επίθεσης στο Ιράν, παρότι αναμενόμενη λόγω της εμφανούς υπερσυγκέντρωσης αεροπορικών και ναυτικών δυνάμεων στην ευρύτερη περιοχή, αμφισβητεί, κατά τα ανωτέρω, την αξιοπιστία του δόγματος Τραμπ στην Αμερικανική Εξωτερική Πολιτική και συνακόλουθα την ισχύ του Ηγέτη, όπως γίνεται αντιληπτή, τόσο στο εσωτερικό όσο και εξωτερικά. Επίσης έχει ΑΜΕΣΕΣ επιπτώσεις, εντός και εκτός αμερικανικών συνόρων. Στο εξωτερικό: Τα Βασίλεια του Κόλπου πληρώνουν βαρύ τίμημα της πολιτικής αυτής των ΗΠΑ. Ο αντισιϊτισμός τους - και η … «ανάγκη»- τους κρατά «συντονισμένους», αλλά κανείς δεν μπορεί να προβλέψει πως, μετά την λήξη αυτού του Πολέμου του Τραμπ, θα εξελιχθούν οι ανησυχίες τους για την ασφάλεια τους και της οικονομικής τους ευμάρειας και σε τι πολιτικές. Η Τουρκία καιροφυλακτεί. Περιμένει να επωφεληθεί από την οποιαδήποτε ευκαιρία της παρουσιαστεί, για να εξυπηρετήσει τις περιφερειακές και παγκόσμιες της φιλοδοξίες. Είναι έτοιμη τόσο για να εισβάλει για να «αποκαταστήσει» την τάξη και αποτρέψει μεταναστευτικές ροές από ένα διαλυμένο Ιράν, επωφελούμενη και από τον Ευρωπαϊκό εφιάλτη της μετανάστευσης που εξασφαλίζει την ευρωπαϊκή στήριξη και οικονομική ενίσχυση. Παράλληλα, είναι έτοιμη να πουλήσει «προστασία» στα απελπισμένα από την μαμά Αμερική και μπαμπά Τραμπ, Βασίλεια του Κόλπου, απαντώντας στις Αραβικές ανησυχίες ασφαλείας και υποκαθιστώντας – αν μπορέσουν και όσο το μπορέσουν- τις ΗΠΑ. Η δημιουργία ενός ισλαμικού σουνιτικού ενδιάμεσου γεωπολιτικού γεωοικονομικού χώρου (μεταξύ Ευρασιατικών Δυνάμεων και Δύσης) στον οποίο θα διαδραματίζει καίριο ρόλο ως η σημαντικότερη βιομηχανική ισλαμική χώρα συνάμα με τον ισχυρότερο στρατό εκπαιδευμένο σε … ΝΑΤΟϊκά πρότυπα αποτελεί στόχο της αλλά και δημιουργείται ίσως ο γεωπολιτικός ζωτικός χώρος για την δημιουργία του. Η Ευρώπη αισθάνεται και είναι απομονωμένη. Δεν είναι πλέον στο πρώτο γεωπολιτικό ενδιαφέρον των ΗΠΑ. Αντίθετα πιέζεται πολιτικά, οικονομικά, κοινωνικά και στρατιωτικά. Οι Ευρωπαίοι, χαρακτηριστικά, θεωρούνται από τους αμερικανούς αξιωματούχους του Ντόναλντ Τραμπ ότι έχουν απολέσει τις «ευρωπαϊκές τους αξίες» και πρέπει να αναμορφωθούν με πιο ακροδεξιές πολιτικές ηγεσίες! Η Ρωσία φαίνεται να βγάζει το συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει κανένα περιθώριο προσέγγισης (τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα) με ΗΠΑ και Ευρώπη. Αρχίζεικαι γίνεται ορατή ακόμη και μία «οριοθέτηση» του Πούτιν στα φιλοδυτικά του ανοίγματα. Αυτό το γεγονός, της τραμπικής επίθεσης στο Ιράν, απελευθερώνει τις επιφυλάξεις τους και πλέον δεν περιμένουν οποιαδήποτε συμπεριφορά ή αυτοσυγκράτηση ή συνεργασία τους στην επίλυση παγκόσμιων προβλημάτων (ενώπιον των οποίων βρίσκεται η Δύση) να έχει οποιοδήποτε αποτέλεσμα στις διμερείς τους σχέσεις. Αλλά το σημαντικότερο: η Κίνα κερδίζει ΠΑΛΙ χρόνο. Όπως όταν ο Τζόρτζ Μπούς Τζούνιορ με τους νεοσυντηρητικούς του εξαπέλυσε πόλεμο εναντίον του Αφγανιστάν και του Ιράκ. Τι ευτυχία για τους Κινέζους! Τι σκληρή κριτική εξαπέλυσε ο Τραμπ στους «χαζούς» νεοσυντηρητικούς! Ο Μπους καθήλωσε τις ΗΠΑ στην Μέση Ανατολή και το Αφγανιστάν χαρίζοντας στην Κίνα μία χρυσή δεκαετία ραγδαίας ανάπτυξης χωρίς κανένα ουσιαστικό πρόσκομμα ή ανάσχεση από πλευράς ΗΠΑ. Τώρα ο Τραμπ τους παρέχει το δώρο της εκ νέου και για αόριστο χρόνο καθήλωσης των ΗΠΑ στην Δυτική Ασία (ή Μέση Ανατολή από την Δυτική …ματιά). Προφανώς ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ευχαριστημένος για αυτό το δώρο που προσφέρει στον βασικό ανταγωνιστή των ΗΠΑ. Η Κίνα προμηθεύεται μεν το 80% του Ιρανικού πετρελαίου - και μάλιστα σε προνομιακές τιμές - αλλά δεν θα υποστεί μεγάλη ζημία από τον περιορισμό των εισαγωγών της πετρελαίου από το Ιράν, γιατί: 1) είναι εκλεκτός πελάτης πλέον για όλους τους παραγωγούς πετρελαίου στον κόσμο, λόγω του όγκου της ζήτησης, 2) έχει την δυνατότητα, με την προσεκτική ανάπτυξη υποδομών χερσαίας συνδεσιμότητας της με την Ρωσία, απρόσκοπτης και γεωπολιτικά επιθυμητής (ενισχύοντας τόσο … όσο την Ρωσία στην διατήρηση του ουκρανικού μετώπου- ένα άλλο δώρο που αυτή την φορά της προσφέρουν τα Ευρωπαϊκά κράτη καθιστώντας την διπλά ευτυχή – όχι όμως … ευγνώμων) και φτηνής (λόγω κυρώσεων) εισαγωγής ενέργειας 3) έχει αναπτύξει σε εντυπωσιακό βαθμό την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από εναλλακτικές πηγές. Η Κίνα παράλληλα προσπαθεί να μεγιστοποιήσει τις αμερικανικές απώλειες από αυτό τον πόλεμο. Παρέχοντας τεχνολογία, λογισμικό, οπλικά συστήματα, πληροφορίες για την διάταξη των αμερικανικών δυνάμεων κλπ. Σκοπός βέβαια η κατατριβή στην Μέση Ανατολή, η απομείωση των στρατιωτικών υποδομών των ΗΠΑ στη Δυτική Ασία, ώστε όταν και αν οι ΗΠΑ ασχοληθούν … σοβαρά μαζί τους να έλθουν στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ασίας αποδυναμωμένες κατά το δυνατόν. Στο εσωτερικό όμως των ΗΠΑ βρίσκεται το μεγαλύτερο διακύβευμα του Προέδρου Τραμπ. Οι Αμερικανοί πολίτες, σύμφωνα με τρέχουσες δημοσκοπήσεις, στην πλειοψηφία τους δεν κατανοούν ή δεν συμμερίζονται τους λόγους αυτού του πολέμου και τα «ζωτικά» αμερικανικά συμφέροντα που διακυβεύονται σε αυτόν, ώστε να δικαιολογούν την απόφαση του Προέδρου Τραμπ για επίθεση στο Ιράν και την υψηλή διακινδύνευση αυτού του υψηλής γεωστρατηγικής σημασίας (ανεξαρτήτως αποτελέσματος). Σε αυτό «βοηθά» και η προηγούμενη ρητορική του Τραμπ που διαμόρφωσε την πολιτική και κοινωνική πλειοψηφία (ετερόκλητη όπως ίσως διαπιστωθεί) κάτω από το τραμπικής έμπνευσης συνθήματος της MAGA (Make America Great Again). Γι΄αυτό και φαίνεται ότι δεν στηρίζουν την απόφαση, αλλά μόνον πατριωτικά, την προσπάθεια του αμερικανικού στρατού και των στρατευμένων νέων τους ελπίζοντας στις λιγότερες δυνατές θυσίες ανθρώπινης ζωής (συμπατριωτών τους). Και υποψιάζονται βέβαια ότι Ο Πρόεδρος τους ενεργεί υπό «πίεση», καταρρίπτοντας το αφήγημα του ισχυρού Προέδρου και ισχυρής Αμερικής. Το τελευταίο συνοδεύεται με τεράστια πολιτική διακινδύνευση για τον Πρόεδρο Τραμπ. Γιατί ο Τραμπ γνωρίζει τις μεγάλες αντιπάθειες που έχει σε όλο το πολιτικό κατεστημένο: όχι μόνο στο στρατόπεδο των Δημοκρατικών, αλλά και αυτό των Ρεπουμπλικανών. Με λίγα λόγια ότι τον περιμένουν στην γωνία για το πρώτο ολισθοπάτημα να τον σπρώξουν στην πολιτική – εκλογική τσουλίθρα … Εν κατακλείδι: Με τις ενδιάμεσες εκλογές για Γερουσία και Κονγκρέσο το Νοέμβριο, ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται ότι είναι εγκλωβισμένος στα δίχτυα της παγίδας του «ελέγχου» της κλιμάκωσης, αυτού που ονομάζεται πετυχημένα ως «the smart bomb trap». Από την μία, η εγγενής αδυναμία της τακτικής των βομβαρδισμών ως στρατιωτικό όπλο, που από μόνες τους δεν μπορούν να φέρουν σε μία σύρραξη τα επιδιωκόμενα πολιτικά αποτελέσματα, ισχύει και με τις έξυπνες βόμβες. Βομβαρδίζεις, περιμένεις συνθηκολόγηση, αντί συνθηκολόγησης έχεις αντίποινα, βομβαρδίζεις με μεγαλύτερη ένταση, έχεις νέα αντίποινα κοκ. Αντίθετα, αντί για την επιθυμητή άμεση υποταγή στην πολιτική σου βούληση οι έξυπνες βόμβες εγχέουν εθνικισμό τόσο στην αντίπαλη κυβέρνηση όσο και στον πληθυσμό, καθιστώντας αυτοεκπληρούμενη προφητεία την μεγαλύτερη κλιμάκωση. Ώστε στο τέλος του πολέμου να μην ξέρεις, παρότι μπορεί να «κέρδισες», αν πρέπει να γελάς ή να κλαις. Σε κάθε περίπτωση, και κατά τα παραπάνω, η αμερικανική επίθεση κατά του Ιράν αποτελεί τον δεύτερο γεωπολιτικό επιταχυντή μετά τον πρώτο που απελευθέρωση η Ρωσία και ο Πούτιν με την επέμβαση στην Ουκρανία. Το τι θα διαμειφθεί κατά την διάρκεια του και πως και πότε θα εξέλθει καθής από τον πόλεμο αυτόν επιταχύνει την μετάβαση σε ένα κόσμο που θα ανταποκρίνεται περισσότερο στις νέες ισορροπίες ισχύος που διαμορφώθηκαν τις τελευταίες δεκαετίες με τις ΗΠΑ αποπροσανατολισμένες, κατά τα λεγόμενα του ίδιου του Προέδρου Τραμπ … Σε ένα βαθμό θα διαμορφώσει και κάποιες από τις ισορροπίες αυτές… Αθήνα, 3/3/2026, Διονύσης Παντής, Δικηγόρος στον Αρειο Πάγο και γεωπολιτικός αναλυτής