Στα απόνερα του Τουρκο-Ισραηλινού ανταγωνισμού στα Βαλκάνια οι αντιδράσεις για το «τουριστικό θέρετρο» Κούσνερ;

Στα απόνερα του Τουρκο-Ισραηλινού ανταγωνισμού στα Βαλκάνια οι αντιδράσεις για το «τουριστικό θέρετρο» Κούσνερ;

Μετά την επιτυχία αλλαγής καθεστώτος στην Συρία (από το καθεστώς Ασάντ στο σημερινό ισλαμιστικό και εθνοφυλετικό χάος) αναδύθηκε ο ΤουρκοΙσραηλινός ανταγωνισμός. Η αλήθεια είναι ότι υπέβοσκε και πριν αλλά εμφανίζονταν με «απομονωμένα σημάδια» αποκρύπτοντας την συνολική εικόνα. Ισραήλ και Τουρκία ανταγωνίζονται για την περιφερειακή ηγεμονία στη Μέση Ανατολή. Η αλλαγή καθεστώτος στη Συρία δημιούργησε για πρώτη φορά σημεία άμεσης επαφής των τουρκικών και των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων. Ο τουρκο-ισραηλινός ανταγωνισμός στα Βαλκάνια αποτελεί προέκταση των ευρύτερων γεωπολιτικών συγκρούσεών τους στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Οι δύο περιφερειακές δυνάμεις μάχονται για οικονομική επιρροή, έλεγχο των ενεργειακών οδών και συμμαχίες ασκώντας επιρροή στις πολιτικές ελίτ των υπό στόχευση κρατών, ακολουθώντας εκ διαμέτρου αντίθετες στρατηγικές: Η «ειδική σχέση» της Τουρκίας και του Τουρκικού στρατού με το φονταμενταλιστικό ισλαμικό καθεστώς Τζολάνι και η εισβολή του ισραηλινού στρατού και η de facto Ισραηλινή κατοχή Συριακών εδαφών όπου υπάρχει Δρούζικος πληθυσμός στις όμορες περιοχές των υψιπέδων του Γκολάν όπως και η ισραηλινή «στήριξη» των κούρδων της Συρίας στην ΒΑ Συρία και οι βομβαρδισμοί της ισραηλινής αεροπορίας στην Συρία αποτελούν εν δυνάμει παραγωγούς «θερμών» επεισοδίων που θα δοκιμάσουν πιθανή σύγκρουση Τουρκίας Ισραήλ. Προς το παρόν βέβαια φοβάται ο Γιάννης το θεριό και το θεριό τον Γιάννη και ο καθένας ψάχνει τα όρια του άλλου Η αντιισραηλινή ρητορική της Τουρκίας του ΑΚΠ και του Ενρτογάν (παρότι δεν υπάρχει ο ίδιος ζήλος στις εμπορικές σχέσεις) και οι δηλώσεις Ισραηλινών που παρουσιάζουν την Τουρκία ως το νέο εχθρό του Ισραήλ, παρουσιάζοντας αναπόφευκτη την σύγκρουση με Τουρκία, μετά την οριστική ήττα του Ιράν (που δεν έχει τελεστεί ακόμη), δημιουργούν ένα ψυχροπολεμικό μεταξύ τους κλίμα. Η απροθυμία της ΝΑΤΟικής Τουρκίας να «βάλει πλάτη» στην ΑμερικανοΙσραηλινή επίθεση εναντίον του Ιράν, είναι μία ακόμη εκδήλωση της διαμετρικά διαφορετικής ανάγνωσης της περιοχής από τους δύο ανταγωνιστές. Αντίθετα, η Τουρκία λειτουργεί, στα πλαίσια της σύγκρουσης Ιράν με ΗΠΑ/Ισραήλ μάλλον σταθεροποιητικά για το Ιράν, ελέγχοντας τον κουρδικό παράγοντα, ώστε να μην δημιουργήσει εσωτερικό μέτωπο στο Ιρανικό καθεστώς, καθώς και το «αδελφικό» στο πλαίσιο του τουρκισμού Αζερμπαϊτζάν, με την μεγάλη ισραηλινή επιρροή. Στα Βασίλεια του Κόλπου η Τουρκία επίσης εκμεταλλεύεται τη συγκυρία για να αυξήσει την επιρροή της, όχι μόνο σε Κατάρ, αλλά πλέον και απευθείας στη Σαουδική Αραβία αλλά και Μπαχρέιν, Ομάν κλπ, ως μία αξιόπιστη, βιομηχανική ισλαμική χώρα, με ανεπτυγμένη αμυντική βιομηχανία και στρατιωτικές ικανότητες, που μπορεί να καλύψει κενά ασφαλείας που αφήνουν οι ΗΠΑ, στην περιοχή. Ο τουρκοϊσραηλινός περιφερειακός ανταγωνισμός δεν περιορίζεται όμως μόνο στην Μέση Ανατολή, αλλά μεταφέρεται και σε Ανατολική Μεσόγειο, Βαλκάνια, Αιγαίο, Καύκασο και Ανατολική Αφρική. Στην Ανατολική Μεσόγειο, με αιχμή του δόρατος τον έλεγχο των ενεργειακών πηγών αλλά και των εμπορικών δρόμων (ναυτικών ή χερσαίων). Αγωγοί τύπου ΤΑΡ που παρακάμπτουν ιδεατά την Ελλάδα και κατευθύνονται μέσω Βουλγαρίας, Σκοπίων και Αλβανίας προς Ευρώπη (όπως θέλει η Τουρκία) ή μέσω Ανατολικής Μεσογείου με λύσεις τύπου αγωγού East Med ή θαλάσσιας μεταφοράς, όπως αναζητεί το Ισραήλ. Στον Καύκασο, κύριο πεδίο ανταγωνισμού αποτελεί η επιρροή στην Αρμενία και το Αζερπαϊτζάν. Και ο τουρκο-ισραηλινός ανταγωνισμός στα Βαλκάνια αποτελεί προέκταση των ευρύτερων γεωπολιτικών συγκρούσεών τους στη Μέση Ανατολή και την Ανατολική Μεσόγειο. Οι δύο δυνάμεις μάχονται για οικονομική επιρροή, έλεγχο των ενεργειακών οδών και συμμαχίες, πολιτικό έλεγχο των βαλκανικών κρατών, ακολουθώντας εκ διαμέσου αντίθετες στρατηγικές. Το Ισραήλ, με την καλλιέργεια του «άξονα» Ισραήλ Ελλάδας Κύπρου, οικοδομεί μια ισχυρή στρατιωτική και ενεργειακή συμμαχία με την Ελλάδα και την Κύπρο. Σε Ελλάδα και Κύπρο πολλαπλασιάζονται οι πολιτικοί με φιλοϊσραηλινή ματιά, ιδίως στις κυβερνήσεις των δύο χωρών (πχ Γεωργιάδης, Δένδιας). Παράλληλα το Ισραήλ και η εβραϊκή διασπορά διαθέτουν το υπερόπλο των μεγιστάνων οικονομικών και πολιτικών παραγόντων με ισραηλινές ρίζες ή υπό την επιρροή του Ισραηλινού λόμπι. Αντίθετα η Τουρκία αξιοποιεί το ιστορικό της αποτύπωμα και δεσμούς με μουσουλμανικούς πληθυσμούς (π.χ. σε Αλβανία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, και Κόσοβο). Χρησιμοποιεί δηλαδή θρησκευτικά, πολιτιστικά και κατασκευαστικά δίκτυα, αλλά και τα αναγκαία εργαλεία, εμπορεύματα ή οπλικά συστήματα που έχουν ανάγκη οι χώρες στην περιοχή, για να δημιουργήσει σχέσεις εξάρτησης. Η Τουρκική επιρροή στην Αλβανία είναι πολύ μεγάλη. Η Τουρκία ασκεί συστηματική και πολυεπίπεδη επιρροή στην Αλβανία, βασιζόμενη στους ιστορικούς δεσμούς, την οικονομική διείσδυση, τις στενές προσωπικές σχέσεις της ηγεσίας της (συγκεκριμένα η στενή συμμαχία του Αλβανού πρωθυπουργού Έντι Ράμα με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν) και τη στρατιωτική συνεργασία, συνεργασία μυστικών υπηρεσιών σε μία σειρά επιχειρήσεων, ακόμη και προστατεύοντας δίκτυα στην χώρας και στην Ευρώπη (για νόμιμες ή παράνομες επικερδείς δραστηριότητες). Σημειωτέον ότι ο έλεγχος του εξαιρετικά κερδοφόρου εμπορίου ναρκωτικών με Ιταλία (προς Ευρώπη) και της διακίνησης ναρκωτικών στην Ευρωπαϊκή ήπειρο έχει οικονομικές και πολιτικές πτυχές. Μέσω της τουρκικής κρατικής υπηρεσίας ΤΙΚΑ (Τουρκική Υπηρεσία Συνεργασίας και Συντονισμού), η Άγκυρα έχει χρηματοδοτήσει την ανακαίνιση ισλαμικών μνημείων οθωμανικής περιόδου και την ανέγερση μεγάλων τζαμιών. Επίσης, το τουρκικό ίδρυμα Maarif διαχειρίζεται εκπαιδευτικά ιδρύματα (από το δημοτικό έως το πανεπιστήμιο) στη χώρα. Αλλά δραστηριοποιούνται και άλλα ιδρύματα σούφικης ιστορικής αναφοράς. Με την κυριαρχία του κεμαλισμού στην Τουρκία, ισχυρά σούφικα τάγματα και οι δάσκαλοι τους, βρήκαν καταφύγιο στα Βαλκάνια ιδίως στην Αλβανία και το Τέτοβο (που τότε δεν ήταν υπό κομμουνιστικό καθεστώς). Για παράδειγμα έχει προταθεί στην Αλβανία δημιουργία ενός ανεξάρτητου κρατιδίου για το τάγμα των Μπεκτασήδων στα Τίρανα. Ενα σχέδιο, εμπνευσμένο από το πρότυπο του Βατικανού. Οι Μπεκτασήδες (Ταρικάτ Μπεκτασί) μετέφεραν την έδρα τους στην Αλβανία από την Τουρκία το 1929, καθώς είχαν τεθεί εκτός νόμου από το καθεστώς του Κεμάλ Ατατούρκ. Με την πολιτική αλλαγή κυριαρχίας των Τούρκων Ισλαμιστών στην Τουρκία (ΑΚΠ – Ερντογάν), η σούφικη παράδοση σε Αλβανία (κυρίως), Τέτοβο, Κόσοβο, Τσάτσακ και Βοσνία, αποτελεί μία πολύ ισχυρή και βαθιά πολιτιστική διάσταση της πολιτικής, κοινωνικής και πολιτισμικής επιρροής της Τουρκίας. Γίνεται πλέον ορατό το ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή έχει εντείνει την αντιπαράθεση των δύο χωρών, με τα Βαλκάνια να παραμένουν μια κρίσιμη σκακιέρα όπου δοκιμάζονται η περιφερειακή ισχύς και τα όρια επιρροής των δύο κρατών. Τα Βαλκάνια βέβαια είναι προνομιακός χώρος για Τουρκία. Άρα, ιδανικός για πολιτική ανάσχεσης της Τουρκικής επιρροής από το Ισραήλ και εξισορρόπηση των πιέσεων που δέχεται το Ισραήλ αλλού πχ Συρία, Ανατολική Αφρική και αλλού. Χαρακτηριστικά, τις τελευταίες ημέρες εκτυλίσσεται το δράμα μίας ιδιαίτερα περίεργης επένδυσης και αντίστασης σε αυτή.

Συγκεκριμένα ο Αλβανός Πρωθυπουργός Ράμα είχε εγκρίνει την δημιουργία ενός τεράστιου τουριστικού θερέτρου σε μία εκτεταμένη γεωγραφικά περιοχή, την περιοχή Βλόρα/νησί Σαζάν (Σάσωνα), σε επενδυτικό σχήμα συνδεδεμένο με συμφέροντα της οικογένειας του Αμερικανού Προέδρου Τραμπ και του εβραϊκής καταγωγής γαμβρού του Κούσνερ. Όμως, στην Αλβανία τα άκρατου φιλοαμερικανισμού, τις τελευταίες ημέρες έχουν ξεσπάσει εκτεταμένες διαμαρτυρίες και επεισόδια στρεφόμενα εναντίον του παράκτιου θέρετρου της επένδυσης των 4 δισ. δολαρίων με δεσμούς στην οικογένεια Κούσνερ – Τραμπ. Οι διαμαρτυρίες έχουν αυξηθεί απότομα κατά της κατασκευής του θερέτρου σε προστατευόμενες υγροτόπους, με πρόσφατες συγκρούσεις και διαδηλώσεις που τροφοδοτούνται εν μέρει και από τα σχόλια της Ιβάνκα Τραμπ στο podcast της σχετικά με την «ανακάλυψη» του νησιού. Ταυτόχρονα, επιτείνοντας το μυστήριο της «αντίστασης» στο έργο, οι αλβανικές αρχές πάγωσαν περιουσιακά στοιχεία εταιρείας που συνδέεται με το έργο παράκτιου θέρετρου των 4 δισ. δολαρίων με δεσμούς στους Κούσνερ (κοντά στην περιοχή Βλόρα/Σαζάν), εν μέσω έρευνας για απάτη δημιουργώντας «εύλογες απορίες» για αυτή την αλβανική ένδειξη αντιστασιακού πνεύματος και πνεύματος «ανεξαρτησίας» από την ευεργέτιδα τους ΗΠΑ (Κόσσοβο, προσδοκία Μεγάλης Αλβανίας κλπ). Στο στρατηγικό νησί Σαζάν (Σάσων), που αγόρασε ο γαμβρός του αμερικανού Προέδρου Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ "πολλοί" στην Τουρκία φοβούνται ότι το «τουριστικό θέρετρο» θα έχει χρήση "προκεχωρημένης" βάσης των ΗΠΑ/Ισραήλ στην περιοχή. Η θέση του νησιού είναι γεωπολιτικά ευαίσθητη (έλεγχος εισόδου Αδριατικής, κοντά σε Ιταλία/Ελλάδα). Στα νησί διατηρούσας από το 1920 κυριαρχία και από το 1939 μέχρι τη λήξη του Β ΠΠ στρατιωτική βάση, οι Ιταλοί. Ήταν στρατιωτική ζώνη επίσης επί Σοβιετικών/Χότζα (πρώην σοβιετική/αλβανική στρατιωτική βάση κατόπιν συμφωνίας ΕΣΣΔ Αλβανίας με πλήθος bunkers και tunnels). Σημειωτέον -και περιληπτικά - , για την ιστορία του νησιού, είναι ότι το νησί Σάσωνα το 1864, παραχωρήθηκε μαζί με τα υπόλοιπα Ιόνια Νησιά, ως ένα από τα λεγόμενα Διαπόντια Νησιά, στην Ελλάδα. Η Ελλάδα διατηρούσε από το 1912 έως το 1914 στρατιωτικό άγημα στο νησί, οπότε και το παρεχώρησε -κατόπιν Ιταλικών και Αυστροουγγρικών πιέσεων- στην Αλβανία, με Ελληνικό νόμο. Μη ξεχνάμε ότι 1) ήταν και είναι ένα άγονο νησί και 2) την εποχή εκείνη δεν ήταν διάσημη η έννοια της ΑΟΖ (που αυξάνει περεταίρω σήμερα την γεωπολιτική αξία του νησιού). Σήμερα το νησί Σαζάν (Σάσωνα) είναι αποστρατιωτικοποιημένη περιοχή και χρησιμοποιείται για επιχειρήσεις «περιορισμού» του εξαιρετικά κερδοφόρου εμπορίου ναρκωτικών με Ιταλία. Είναι σαφές ότι υπάρχουν λόγοι ώστε να μην είναι «πολιτικά επιθυμητή» για την Τουρκία η επένδυση. Η Τουρκία έχει προφανώς άλλα σχέδια για την περιοχή... Αυτός που ελέγχει το νησί ή ακόμη περισσότερο διατηρεί ναυτική βάση σε αυτό ελέγχει την είσοδο της Αδριατικής λίγο βορειότερα από τα υπολοιπα υπό Ελληνική κυριαρχία(υπόλοιπα) διαπόντια νησιά και την Κέρκυρα! Ο Τουρκικός παράγοντας έχει την επιρροή, διείσδυση, αλλά και βούληση, αποτροπής της ανεπιθύμητης αυτής, γεωπολιτικά επένδυσης στην Αλβανία. Η Τουρκία, νατοϊκή χώρα, έχει μελετήσει και γνωρίζει την χρήση «οικολογικών και περιβαλλοντικών ζητημάτων», «τρομοκρατίας», ανθρωπίνων δικαιωμάτων κλπ για γεωοικονομικούς και γεωπολιτικούς λόγους. Η προστασία των … φλαμίνγκο και της «απαράμιλλης και άσπιλης ομορφιάς της περιοχής» αποδεικνύει ότι οι μαθητές ξεπέρασαν τους δασκάλους; Όλα τα παραπάνω καθιστούν τόσο την επιλογή της περιοχής για την «επένδυση», όσο και την «αντίσταση» σε αυτή τουλάχιστον … ύποπτη! Και ο Αλβανός Πρωθυπουργός Εντι Ράμα εκνευρισμένος, έχει βρεθεί μπροστά σε μία κατάσταση που δεν μπορεί να ελέγξει, αλλά πρέπει ΠΟΛΥ προσεκτικά να διαχειριστεί, γιατί αντιλαμβάνεται την πολιτική επικινδυνότητα της κατάστασης. Στην Ελλάδα, άλλοι ομιλούν για την αξιοπρέπεια των αλβανών που αντιδρούν, άλλοι για «προστασία» των οικονομικών δικαιωμάτων και ιδιοκτησιών της εθνικής ομογένειας, άλλοι παρουσιάζουν επιφανειακά τις διαμαρτυρίες. Για μία ακόμη φορά, μετά την καταστροφική εμπλοκή της στον Ψυχρό Πόλεμο ΗΠΑ ΕΣΣΔ, που καθήλωσε τη χώρα στην υπανάπτυξη και την καπιταλιστική περιφέρεια, τώρα βρίσκεται στην μέση της δίνης του ΤουρκοΙσραηλινού περιφερειακού ανταγωνισμού. Θα αλλάξει το ελληνικό πολιτικό σκηνικό (& στα απόνερα αυτού του περιφερειακού ανταγωνισμού;) και πάλι δεν θα έχουμε καταλάβει ... Διονύσης Παντής, Δικηγόρος στον Άρειο Πάγο και γεωπολιτικός Αναλυτής Ο Διονύσης Παντής είναι Δικηγόρος στον Άρειο Πάγο με εικοσαετή εμπειρία στην δικαστηριακή & συμβουλευτική δικηγορία, απόφοιτος της Νομικής Σχολής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης της Παντείου (κατεύθυνση Δημοσίου Δικαίου) με μεταπτυχιακές σπουδές στο Ευρωπαϊκό & Διεθνές Εμπορικό Δίκαιο και το Δημόσιο Διεθνές Δίκαιο.